Ana Sayfa
DİLİMİZİ KORUYALIM, ONA SAHİP ÇIKALIM
TÜRK DİLİ SEVDALILARININ BULUŞMA YERİ
Cevap Gönder
puşi mi, poşu mu (bir anı)
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 26 Eyl 2005
Bildiriler: 408
Şehir: KAYSERİ
Alıntıyla Cevap Gönder
Sevgili dostlar, geçen yaz Hollanda'nın Amsterdam şehrinden Sent Mişel Kolejinin öğrencileri Kayseri'ye gelmişti. Milli Eğitim Müdürlüğü Kayseri'nin ve Nevşehir Bölgesindeki Peri bacalarının tanıtımı için bölgenin tarihi ve kültürel değerlerini bilen biri olarak beni de kafileye yardımcı olmam için görevlendirdi. Ziyaret programında Kayseri'deki bazı okulları da gezecektik. Nihayet bir özel okula da gittik. Burada Türk öğrenciler, Hollandalı öğrencilere çeşitli hediyeler verdiler. Bu hediyelerden biri de "poşu" idi. Okulun ingilizce öğretmeni, bu giysinin Kürtlere ait olduğunu söyleyip "puşi" şeklinde telaffuz ediyordu ve iyi duydum ki "kördiş" yani Kürtçe olduğunu söylüyordu. Öğretmen arkadaşa yaklaşıp o hengamenin içinde niçin böyle söylediğini sordum. Bu özbeöz Türk evladı, "poşu" kelimesini Türklerin kullandığını hiç duymadığını söyledi. Ben de Kayseri yöresinin meşhur "Navrız Gelin" türküsünde poşu kelimesinin geçtiği bölümü söyledim. Aslında bir de Türkmen beyi Musa'nın ağıdı da vardı ama o ağıdın sözlerini hatırlayamadım. İngilizce öğretmeni "bilmiyordum" dedi. Türkçede "poşu" olduğunu bilmediği için "puşi" dediğini ve Kürtçe olduğunu sandığını söyledi. Üzüldüm.
"Poşunu eğdirmişsin
Gaşına dağdirmişsin
Gayet güzel değilsin
Kendini sevdirmişsin" Navruz Gelin Türküsü
"Gene dumannandı şu Kars'ın başı
Gözümden ahıttın kan ile yaşı
Ben niynemeliyim bir tek çorabı
Benim istediğim şu telli poşu" Türkmen Beyi Deli Musanın ağıdı / 93 harbi

İşte bu türkü ve ağıt bizim yöremize aittir ve poşu kelimesi Türk söyleyişidir. Türkmenlerin sarı, yeşil, kırmızı renkli poşuları meşhurdu. İki yıl önce Adana'ya Yörük Türkmen Bayramına gittiğimde orada bize Yörük - Türkmen poşusunu Yörük Türkmen Vakfı hediye etti.Çok sevindim. Çünkü Adana'daki Türkmenler ve Yörükler de bu geleneği unutmamışlardı.


En son S.Burhanettin AKBAŞ tarafından Sal Ekm18, 2005 19:34 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi.
Kullanıcı kimliğini gösterS.Burhanettin AKBAŞ tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 16 Eyl 2005
Bildiriler: 312
Alıntıyla Cevap Gönder
Ben sözcüğün aslının Pûşi olduğunu ve Farsça olduğunu biliyorum. Renklere gelince; onlar da Türklerin binlerce yıldır kullandığı kutsal renkleridir diye biliyorum.

Bu renklerin arasında daha etkin olarak kullanılan mavi de vardır. Aslında sarı, kırmızı ve mavi ana renklerdir ve tarihteki ilk topluluklar daha çok bu renklere yönelmişlerdir. Ünlü ressamların ilk dönem resimlerine baktığınızda da yine aynı renkleri baskın olarak kullandığını fark edersiniz. Bu renkler, diğerlerine göre daha ışıklı olduğundan, aynı zamanda çocukların da daha çok ilgilendiği renklerdir. Yaş ilerledikçe bunların karışımıyla elde edilen daha koyu renkler seçilir.
Kullanıcı kimliğini gösterMehmet Çömez tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 26 Eyl 2005
Bildiriler: 408
Şehir: KAYSERİ
Alıntıyla Cevap Gönder
Aziz dostum,
Verdiğiniz bilgiler doğrultusunda yazımı düzeltiyorum. Varmak istediğim noktanın anlaşıldığını umarım. Poşu'nun aslı Farsça dahi olsa "poşu" bu kelimenin Türkler tarafından söylenmiş biçimidir. Türk halkı bu tür kelimleri kendi ses sistemine uydurduğuna ve böylece Türkçeleştirme çabasına girdiğine göre biz "poşu" yu kullanmakla görevliyiz diye düşünüyorum. Zaten bu kullanımı gösteren türkülerimiz, ağıtlarımız olduğuna göre, bize de bu yakışır diyorum.
Sevgi ve selamlar
Kullanıcı kimliğini gösterS.Burhanettin AKBAŞ tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Po?u
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
Sevgili arkada?lar.

Dilimize, kendi dilimiz kökündenmi? gibi her anlamda yerlemi? 'Po?u' kelimesi Çömez arkda?yn dedi?i gibi Farsçadan gelir.

Hangi dilden gelmi? olursa olsun(isterse Çinceden, isterse Yunancadan, isterse Yngilizceden) artyk güncel konu?ma dilimize, giyim ve edebiyat kültürümüze bir daha çykamayacak kadar syky yerle?mi?tir.

Asly 'pû?i' diye yazylan bu sözcük, dilimize uyarlarynyrken Türk dilinin uzuvsal uygunlu?u, musiki ve sesleti yöntemi açysyndan AKBA? Hocamyn dedi?i gibi 'po?u' olarak edebiyata geçmi?tir ve kalmy?tyr.
(Bunu yapanlar da bilim adamlary de?il, po?uyu giyen halk, türküsünü çalyp söyleyen ozanlar olmu?tur.)

(Kural: Birinci hecedeki dik sessiz ünlüyü, ikinci hecede de yine dik ünlü harf takibeder. o ve u > u veya o)

De?i?mesi ve kaldyrylmasy artyk imkansyz olan ve saçmalyk diyebilece?imiz bu sözcüklere benzer di?er Arap(defter, kalem), ve Fars kökenli sözcüklere, Baty dillerinden gelmi?(posta, tiren) sözcülere de el sürmek, dilimizi ala?a?y etmek anlamyna gelir ki; bu da, dilimizi dy?layan güçlerin ekme?ine ya? çalmak demektir.

Bunun yanysyra, kom?u ülkeler arasy söz ve gelenek aly?-veri?i, kyz alyp-vermeye benzer. Geleneklere ve dil yapysyna uygun kelimeler alynyr, verilir ve kalyr. Bunlary alyrken de 'po?i' sözcü?ünde oldu?u gibi, de?i?iklik yaparak kullanym bulur. En zengin diller arasyndaki Yunanca bile dilimizden AKBSA? Hocamyn verilerine göre 2500 üzerinde sözcük almy?tyr. Bize kom?u olsa bile, tarihsel geçmi? yüzünden bize tam bir karde?lik hissi duyamamayan ve en az bizim kadar diline ve ulusuna ba?ly Yunanistan bu durumdan ?ikayetçi olmazken, bizim bazy hasta dillilere acep ne oluyor, anlayamadym.

Arap veya Fars kyzy almy?sam, yeni Türkçecilere göre, ary Türk dili kullanycysy sayylmam için karymy bo?amam my gerek?

Amacymyz, dilimize yeni girme çabasynda olan Baty dilleri sözcüklerine, böylece bizi toplumsal ve geleneksel yönden yozla?tyrmaya çaly?an ve bilhassa iktisadi ba?ymlylyk yaratarak bizi yeni bir 'uygarlyk kolonisi', ?ekline sokmak isteyen Batynyn bu emellerine engel olmaktyr.

Saygylar


En son Kederli tarafından Çrş Ekm19, 2005 09:06 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi.

_________________
Sev ki sevilesin!
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 06 Hzr 2005
Bildiriler: 117
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayyn Kederli;

Yyi, güzel söylüyorsunuz da Karagözlü'nün ve Adsyz'yn söylediklerine de kayytsyz kalmayalym lütfen. Bu yerle?mi?, bu Türkçele?mi?, bunu da bizimkiler kullanyyor diye diye ortada Türkçe byrakmadyk. Kendi dilimizi dy?ladyk.

Aklyma (çizer konusunda yanylyyor olabilirim, bilenler düzeltsin lütfen) Semih Balcyo?lu'nun geçti?imiz yyllarda çizdi?i bir karikatür geldi:

Demokrasi var diyen mollalar meclise giriyor birer birer. Sonra içerde yeterli ço?unlu?u elde edince de mecliste ?eriat ilan ederek burada ?eriat var deyip demokratlarlary dy?ary atyyorlar.

Türkçenin durumunu da buna benzetmek yanly? olmayacaktyr. Biz böyle ona buna, ipsiz sapsyz sözcüklere kapymyzy araladykça olan bizim güzelim sözcüklerimize olacak. Yeteri kadar ve gerekti?ince kulanylamady?y için geli?imini tamamlayamayacaklar.

Bir an önce ister eski ister yeni olsun dilimizin bu kirden aryndyrylmasy gerekiyor. Sonra elin adamy çykyp sizin diliniz yapay, derleme bir dildir diyor. Aksini kanytlamaya ne dersiniz? Bu, bunu yazan insanlara hakaret ederek, onlary dy?layarak olmaz bence. Dilimizi daha derinlemesine ara?tyryp, kökenden uzakla?madan bizim olany yüceltmeli, desteklemeli, geli?tirmeliyiz. "Eskiden beri biz bunu kullanyyoruz, köylü Mehmet A?a'nyn da dilinde var" dedi?imizde birileri de çykyp: "Bak, gördün mü sen benim sözcüklerimi alyp kendininmi? gibi kullanyyorsun. Senin tarihin bile yok." diyorlar. "Zaten siz Anadolu'ya da 1071'de geldiniz, ortaly?y talan ettiniz byraktynyz" diyorlar. Bunun böyle olmady?yny hem bilimsel verilerle hem de uygulamalarymyzla göstermeliyiz.

Sevgiler.
Kullanıcı kimliğini gösterDorukhan tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayın Dorukhan'a katılıyorum. Türkçe'nin içgücünü, özdilden sözcüklerle istenirse, nelere, nerelere ulaşılabileceğini göstermek üzere yakında 'Bir Yitik Eylemlik ve Olası Türevleri' adlı küçük bir uslamlama yazısı yazarak bunu örnekleyeceğim.

Saygı ve sevgilerimle.

_________________
www.gelgelturkce.blogcu.com
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 16 Eyl 2005
Bildiriler: 312
Alıntıyla Cevap Gönder
Sevgili Dorukhan'a ben de katılıyorum.

Bir an önce kendi değerlerimize sarılmalıyız. Yoksa benliğimizi yitireceğiz arkadaşlar. Öte yandan, Sayın Makbas'ın bugün okuduğum yazısını da yabana atmamalı, bir imparatorluk mirasçısı olduğumuzu da unutmamalıyız. İçimizde yaşayan bir takım kültürleri de unutmamalıyız. Denetimimizi yitirmeden herkese kucağımızı açmalıyız.

Geçtiğimiz aylarda, sanırım Nisan ayıydı, bir iletişim toplantısı yapıldı. Katılanların çoğunluğu Türk Devletleri idi. Türklerin dışında katılan ülkelerin de hiçbirinin dili İngilizce değildi. Buna karşın toplantının dili İngilizceydi.

Geçtiğimiz yıllarda Türk Devletlerinin katılımıyla Ankara'da bir toplantı düzenlenmişti. Bir tek bizim cumhurbaşkanımızla Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev Türkçe konuşarak bitirdiler toplantıyı. Ne Kazak, ne Kırgız ne diğerleri Türkçe konuştu. Hepsi Rusça konuşarak bitirdiler toplantıyı.

Kendi katıldığım bir halk dansları festivalinde ise (Kırım, Kazak, Özbek, Kırgız, Azeri ve Gagauz temsilcileri de katılmıştı) temsilciler benimle Türkçe anlaşabilmelerine karşın (herkes kendi Türkçesini konuşuyordu) kendi aralarında yine Rusça konuştular.

İngiltere ve Amerika aynı dilin ayırdığı iki ülke deyip gülüyoruz; ama onlardan gerikalır yanımız da yok. Her ne kadar yöresel ayrılıklar olsa da kendi aramızda da Türkçe anlaşabileceğimiz günlerin özlemini çekiyorum.
Kullanıcı kimliğini gösterMehmet Çömez tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 26 Eyl 2005
Bildiriler: 408
Şehir: KAYSERİ
Alıntıyla Cevap Gönder
Ben aynı fikirde değilim. Eskilerin bir "tekamül" lafı vardı. Türkçenin yaşadığı "tekamülü" geriye çevirme imkanımız yok. Bu tarihle birlikte alınan ortak bir mirastır. Bugün bütün Türk Dünyasında İslamiyetle ilgili kavramların ortak olduğunu görmek de insanı sevindiriyor. Huda, Allah, cennet, rahmet, şükür vs. gibi kelimeleri atmak mümkün değildir. Bunu Sovyetler Birliği dahi başaramadı.Gagauzlarda dahi Hıristiyan olmalarına rağmen birçok dini terim Müslüman Türklerden geçmiş.
Ben kelimelerin düşmanı değilim. Benim evime gelen misafir boş yere gelmez. Mutlaka onun bana ihtiyacı olmuştur, yahut da benim ona. Hiçbir şey yoksa dahi, göz görmüş, gönül sevmiştir. Bu tarihsel serüveni gözardı etmek, insanı yanılgılara düşürür.
Kullanıcı kimliğini gösterS.Burhanettin AKBAŞ tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 11 Ekm 2005
Bildiriler: 8
Şehir: Erciyes'in öteyüzü
Alıntıyla Cevap Gönder
Hocam, po?u Türkçeden Farsçaya giren kelimelerden biri de?il miydi? ba? ve terkip i'si ba?+i den bozulmu? ve po?u olmu?tu. Tuncer Hocanyn Do?u Anadolu Osmanlycasy kitabyna bakalym, Tuncer Bey'in (Gülensoy) Etimolojik Sözlük Çaly?masy a bitmek üzere diye duydum. Yanly? hatyrlamyyorsam türk-i nasyl türkü biçimine dönü?mü? ise po?u da ba? kelimesiyle ilgili ... Asli olan b sesinin p ve f dönü?ümü zaten biliniyor. Bunu Tuncer Hocaya da yazaca?ym, siz de Do?u Anadolu Osmanlycasy kitabyna bakarsanyz iyi olur.

_________________
"Türk demek, Türkçe demektir."
Kullanıcı kimliğini göstersultansencer tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
puşi mi, poşu mu (bir anı)
Bu yazışma ortamında yeni konular açamazsınız
Bu yazışma ortamında bildirilere cevap veremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri değiştiremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri silemezsiniz
Bu yazışma ortamında anketlerde oy kullanamazsınız
Tüm saatler GMT +2 Saat  
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)  

  
  
 Cevap Gönder  
Yeni Sayfa 2